رابطه مقعدی نوع عمل جنسی است که مقعد به عنوان عضو جنسی زنانه کاربرد دارد. در این رابطه آلت تناسلی مردانه وارد مقعد می شود. البته این نوع رابطه جنسی مضرات بسیاری را به همراه داشته و به هیچ عنوان توصیه نمی شود. یکی از مشکلات شایعی که برقراری مکرر رابطه جنسی مقعد دارد، ابتلا به بیماری یا هموروئید است. ورود آلت مردانه به داخل مقعد می تواند عضله اسفنکتری و نیز عروق خونی را تحت فشار قرار دهد و این امر نتیجه ای جز آسیب به عروق مقعد و پاره شدن بالشتک های هموروئیدی ندارد. در نتیجه عروق اتساع پیدا کردن و بواسیر ایجاد می شود. برقراری این رابطه به خصوص برای افرادی که سابقه ابتلا به این بیماری را داشته اند، ممنوع است.

مضرات و معایب رابطه مقعدی

این رابطه به شدت مضر بوده و می تواند مشکلات مختلفی را برای هر دو طرف ایجاد نماید. البته میزان مضرات این رابطه برای زنان بیشتر از مردان است. مهمترین عوارض جانبی که ممکن است پس از رابطه مقعدی فرد را درگیر نماید، به این شرح است :

• بازگشت منی : از آنجایی که ماهیچه های مقعد بسیار قدرتمند و محکم هستند، فشار زیادی را بر روی آلت تناسلی مرد اعمال می کنند. همین امر موجب می شود، هنگام انزال مایع منی نتواند به طور کامل از تناسلی خارج شود. پس زده شدن مایع منی در طولانی مدت، موجب آسیب به کیسه منی و غدد پروستات خواهد شد.
• انتقال عفونت ها جنسی : ساختار مقعد به گونه ای است که می تواند به راحتی عفونت ها را منتقل و یا جذب نماید. بسیاری از بیماری ها مقاربتی از جمله زگیل تناسلی، اچ آی وی، گونوره، کلامیدییا و …امکان انتقال از راه مقعد را دارند.
• هموروئید : یکی از شایع ترین بیماری های که پس از رابطه جنسی شخص مفعول را درگیر می کند، هموروئید یا بواسیر است. زیرا رابطه مقعدی موجب اعمال فشار بیش از اندازه به عضلات این ناحیه شده، و این امر در بروز این بیماری نقش دارد.
• سوراخ شدن کولون : این عارضه نسبتاً نادر است، اما ممکن است اعمال فشار بیش از اندازه به مقعد به خصوص اگر پرخاشگرانه باشد، موجب سوراخ شدن روده بزرگ یا همان کولون شود. اگر بعد از رابطه دچار خونریزی شدید و درد شکم شدید با پزشک مشورت نمایید.
• سرد مزاجی همسر : یکی از مشکلات مهمی که زندگی زناشویی شما را تهدید می کند، سرد مزاجی پس رابطه مکرر مقعدی است، زیرا زنان از طریق این رابطه به ارگاسم نمی رسند و این در طولانی مدت موجب سرد مزاجی آنها می شود.
• بی اختیاری : مهمترین عیب رابطه جنسی بی اختیاری است زیرا در اثر تکرار این رابطه اسفنکتر مقعد آسیب دیده و این خود زمینه را برای بروز بی اختیاری فراهم می کند.

رابطه مقعدی و مبتلایان به بواسیر

همانطور که ذکر شد رابطه مقعدی برای تمامی افراد ممنوع است، زیرا که مضرات بسیاری را به همراه داشته و موجب بروز بیماری های گوناگون در فرد می شود. اما این محدودیت برای افرادی که سابقه ابتلا به بواسیر داشته اند بیشتر است، زیرا این افراد شانس بیشتری برای عود مجدد بیماری خود دارند، پس باید با اجتناب از چنین رابطه ای از بروز مجدد بیماری خود جلوگیری نمایند.

کاهش مضرات رابطه مقعدی

برای به حداقل رساندن مضرات رابطه مقعدی نکات زیر را به یاد داشته باشید :

• برای کاهش درد و اثرات این رابطه از روان کننده هایی مانند وازلین، ژل و …. استفاده نمایید.
• استفاده از کاندوم می تواند ریسک ابتلا به بیشتر بیماری های آمیزشی را کاهش دهد. پس با وجود آنکه رابطه مقعدی باعث بارداری نمی شود، اما نیاز به استفاده از کاندوم همچنان وجود دارد.

مشاهده خون در مدفوع از علائم رایج بسیاری از بیماری ها است، که نیاز به بررسی دقیق تر دارد. البته به جز در مواردی نادر، خون در مدفوع خطرناک نبوده و قابل درمان است. پس با مشاهده آن دستپاچه نشده و برای درمان اقدام نمایید. با ما همراه  شوید تا شما را با انواع، عوارض و علت خون در مدفوع آشنا نماییم :

 انواع خونریزی مقعد

انواع خونریزی از مقعد به این شرح است :

• ملنا (مدفوع سیاه رنگ) : این نوع خونریزی موجب می شود، مدفوع رنگی سیاه و قیری به خود گرفته و بد بو شود. این نوع خونریزی نشان دهنده ی آن است که دستگاه گوارش فوقانی دچار مشکل شده و خونریزی می کند، یعنی ممکن است معده (حداقل 100 سی سی خون نیاز است.) و یا روده کوچک دچار خونریزی شود. برای تولید ملنا 14 ساعت زمان نیاز است.
• هماتوشزی : این نوع خونریزی ناشی از مشکلات دستگاه گوارشی تحتانی یعنی روده ها ایجاد می شود. رنگ خون هماتوشزی معمولاً روشن و سرخ رنگ است.
• مخفی : این نوع خونریزی با چشم قابل مشاهده نبوده و نیاز به بررسی های آزمایشگاهی دارد.

 عوارض خونریزی از مقعد

مهمترین عارضه ای که ممکن است به جز عوارض علت اصلی خونریزی از مقعد پدید آید، کم خونی است که خود مشکلات دیگری را به همراه دارد. به خصوص اگر این خونریزی به مدت طولانی باشد و بیماری نسبت به درمان آن اقدامی انجام ندهد.

 علت وجود خون در مدفوع

لخته خون در مدفوع بسته به میزان و نوع خونریزی، می تواند علل مختلفی را شامل شود که در ادامه به تشریح آنها می پردازیم :

بیماری بواسیر یا هموروئید

بواسیر یا هموروئید یکی از انواع شایع بیماری های مقعدی است که ناشی از التهاب و تورم و یا واریسی شدن عروق در ناحیه مقعد ایجاد می شود. بواسیر در اثر وارد آمدن فشار بیش از اندازه به مقعد ناشی از رابطه مقعدی، بارداری، ورزش های سنگین و … ایجاد می شود. این بیماری علائمی از جمله درد، سوزش، خارش و خونریزی (در مراحل پیشرفته تر) را به همراه دارد. خونریزی ناشی از بواسیر معمولاً از نوع هماتوشزی و یا مخفی است.

وجود خون در مدفوع از دلایل دیورتیکولیت

در صورتی که دیورتیکولهای جداره روده بزرگ یا کوچک (برجستگی های روده) دچار التهاب و عفونت شوند، این بیماری ایجاد می شود. دیورتیکولیت با علائمی از جمله درد، تب، تغییرات اجابت مزاج و خونریزی نمایان می شود.

خون در مدفوع از دلایل شقاق یا فیشر مقعد

یکی دیگر از دلایل شایع خون در مدفوع ایجاد شقاق یا فیشر مقعدی است. شقاق از بیماری های مقعدی است، که ناشی از ترک خوردن دیواره مقعد ایجاد می شود. این بیماری نیز در اثر وارد آمدن فشار بیش از اندازه به عضلات مقعد ایجاد می شود و علائمی از جمله درد، سوزش، خارش و خونریزی از مقعد را به همراه دارد. لخته خون در مدفوع ناشی از شقاق از نوع هماتوشزی است.

خون در مدفوع از علائم زخم پپتیک ( زخم معده)

زخم معده نوعی آسیب خوش خیم است، این زخم در 90% مواقع ناشی از هلیکوباکتر پیلوری ایجاد می شود، و استرس آن را تشدید می کند.این زخم معده معمولاً بر روی پوشش معده ایجاد می شود و خونریزی از این زخم موجب مدفوع قیری یا سیاه رنگ می شود.

سرطان کولورکتال از دلایل خون در مدفوع

از دلایل کمتر شایع خون در مدفوع، سرطان کولورکتال یا سرطان روده است.این بیماری در ابتدا بدون علائم است اما با پیشرفت بیماری علائمی از جمله اسهال یا یبوست، خون در مدفوع، خستگی و … ایجاد می شوند.

IBD یا بیماری روده‌ای التهابی

بیماری التهابی روده (IBD) به معنی التهاب بخشی از روده است، این بیماری دارای دو نوع کرون و کولیت است. این بیماری موجب اسهال، درد، خستگی، کاهش وزن و خونریزی می شود. خونریزی ناشی از IBD معمولاً از نوع هماتوشزی است. این بیماری غیر قابل درمان بوده و تنها با دارو کنترل می شود.

فیستول مقعد

نوعی دیگر از بیماری های مقعدی است که به معنی اتصال دو ارگان از بدن به یکدیگر است، فیستول مقعد، دیواره روده را به پوست اطراف مقعد متصل می کند. فیستول درد بسیاری را به همراه دارد و موجب عفونت می شود و معمولاً موجب خونریزی حین اجابت مزاج می شود.

خون تازه در مدفوع

مشاهده خون قرمز و خون تازه در مدفوع معمولاً ناشی از خونریزی از قسمت انتهایی دستگاه گوارش است، و علت آن نیز اغلب بیماری های مقعدی نظیر بواسیر، شقاق، فیستول و … می باشد. البته مشاهده خون تازه می تواند از علل دیگری نیز نشات گیرد، و نیاز به بررسی های دقیق پزشکی دارد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هر نوع خونریزی الزامی است، زیرا که علت خون در مدفوع هر چه که باشد، نیاز به درمان فوری پزشکی دارد، زیرا در غیر این صورت بیمار دچار عوارض خونریزی، یعنی کم خونی می شود. همچنین در صورتی که همراه با دیدن خون در مدفوع علائمی دیگری از جمله سرگیجه، تاری دید،گیجی، غش، حال تهوع و پوست سرد دارید، لازم است، بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید.

 وجود خون در مدفوع نوزادان و کودکان

خون در مدفوع کودکان یا نوزادان می تواند ناشی از علل مختلف ایجاد شود، شایع ترین علت مشاهده خون در مدفوع نوزادان یا کودکان ایجاد زخم در دیواره مقعد یا همان شقاق است. از دیگر علل بروز این مشکل می توانیم به آلرژی‌ نوزاد به شیر گاو، نوشیدن بیش از اندازه شیر، عفونت، پاسخ آلرژیک، زخم در سینه مادر، یبوست، خراش مقعدی و کولیت اشاره کنیم. در صورتی که با این مشکل مواجه شدید، برای تشخیص علت و درمان با پزشک مشورت نمایید.

فیبر غذایی یکی از مواد مغذی، مورد نیاز بدن است زیرا که مصرف آن فواید مختلفی از جمله سلامت گوارش، حفظ سلامت قلب، کنترل قند خون، افزایش طول، کاهش حساسیت به خوراکی ها و … را برای بدن به همراه دارد. همچنین یکی از مهمترین فایده این خوراکی پیشگیری از بیمار های رایج مقعدی مثل بواسیر و شقاق است.

فیبر غذایی چیست؟

فیبر غذایی نوعی کربوهیدرات بر پایه گیاهی است. این ماده مغذی بر خلاف سایر کربوهیدرات ها در بدن قابل هضم و جذب نیست و در دستگاه گوارش تجمع می کند. اما با این حال وجود آن به شدت برای تنظیم عملکرد دستگاه گوارش ضروری است. فیبر فواید و تاثیرات جدی برای بدن به همراه دارد و مصرف آن برای همه افراد در تمام گروه های سنی توصیه می شود. از فواید فیبر برای بدن می توانیم به تنظیم فعالیت روده، کاهش وزن، تنظیم قند خون، کنترل کلسترول، کاهش خطر سرطان و … اشاره کنیم.

انواع فیبرها

فیبر به دو دسته زیر تقسیم می شود :

• محلول : این فیبر در آب حل شده و شامل پکتین، صمغ، و موسیلاژ است. این فیبر قابلیت تبدیل به ژل را داشته و به عنوان قوام دهنده عمل می نماید. فیبر محلول با کاهش گلوکز خون و کلسترول کمک می نماید.
• نامحلول : این نوع از فیبر خاصیت هیگروسکوپیک قوی داشته و می تواند مقدار زیادی آب را به خود جذب نماید، از همین روی سرعت عبور مواد از دستگاه گوارش را افزایش خواهد داد. این فیبر حجم مدفوع را افزایش داده و در جلوگیری از یبوست موثر است.

آشنایی با مواد غذایی حاوی فیبر

برخی از مهمترین مواد غذایی حاوی فیبر عبارتند از :-

• آووکادو (10.5 گرم فیبر در هر فنجان)
• گلابی آسیای (5/5 گرم فیبر)
• خانواده‌ی بری‌ها مثل توت‌فرنگی، تمشک، بلوبری و…( در حدود 7 گرم فیبر)
• نارگیل (7 گرم در هر فنجان)
• انجیر (14.6 گرم فیبر محلول و نامحلول)
• کنگر فرنگی (10 گرم فیبر)
• نخود فرنگی (8.6 گرم فیبر در هر فنجان)
• کلم بروکسل (5 گرم)
• شلغم (5 گرم فیبر)
• انواع حبوبات و …..(هر فنجان در حدود 15 گرم)

مقدار مورد نیاز بدن به فیبر

بر طبق اظهارات انجمن قلب آمریکا میزان فیبر در رژیم 2000 کالری در حدود 25 گرم است. البته نیاز روزانه به این ماده مغذی به عواملی مانند سن و جنسیت بستگی دارد. به طور مثال نیاز روزانه زنان زیر 50 سال به فیبر در حدود 21 تا 25 گرم و مردان زیر 50 سال 30 تا 38 گرم است. همچنین کودکان در سنین بین 1 تا 18 سال به 14 تا 31 گرم فیبر در روز نیاز دارند.

فواید فیبر برای پیشگیری و درمان بیماری های بواسیر(هموروئید) و شقاق

یکی از مهمترین اثرات مصرف فیبر بر روی بدن حفظ سلامت دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست است، از آنجایی که فیبر در داخل دستگاه گوارش قابلیت هضم و جذب ندارد، در روده تجمع کرده و مقدار زیادی آب به خود جذب می کند  پس مصرف آن می تواند حجم مدفوع را افزایش دهد، در نتیجه عبور مدفوع حجیم تر و البته نرم تر از دستگاه گوارش مانع آسیب به آن می شود. مهمترین علت بروز بیماری های مقعدی نظیر بواسیر و شقاق ابتلا به یبوست مزمن است زیرا عبور مدفوع سفت می تواند موجب آسیب به انتهای دستگاه گوارش شود. در نتیجه با مصرف کافی فیبر می توان یبوست را کنترل و از بواسیر (هموروئید) و شقاق پیشگیری نمود.

فیستول مقعدی از بیماری های عفونی ناحیه مقعدی است. این بیماری موجب اتصال غیر طبیعی دو ارگان از بدن به یکدیگر می گردد. فیستول معمولاً در اثر عفونت درمان نشده آبسه ایجاد می شود. این بیماری همراه با علائمی مانند درد، سوزش، خارش، خونریزی و … بروز می نماید.

فیستول مقعدی با استفاده از درمان های خانگی و دارویی قابل درمان نبوده و تنها روش های جراحی تهاجمی می توانند به بهبود و درمان این عارضه کمک نمایند. تکنیک های جراحی مختلفی برای درمان فیستول وجود دارد اما همه این روش ها نمی توانند درمان موثری باشند. پس آشنایی بیشتر با تکنیک های مختلف جراحی می تواند به انتخاب روش صحیح درمان این بیماری کمک نماید. برخی از مهمترین روشهای جراحی که برای درمان فیستول مقعدی پیشنهاد می شود، به این شرح است:

تکنیک فیستولوتومی

فیستولوتومی مهمترین و کاربردی ترین روش جراحی فیستول مقعدی است. در این روش جراحی مجرای فیستول با استفاده از چاقو باز شده و محتویات آن خارج می شود. در این روش ترمیم از داخل به خارج است. مدت زمان بهبودی پس از این عمل 1الی 2 ماه است.

این روش همراه با ریسک آسیب به عضله اسفنکتر است. اما پزشک تمام سعی خود را خواهد نمود، تا کمترین میزان آسیب به این عضله وارد شود.

تکنیک استن

در روش سنتی درمان فیستول با تکنیک استن از موی اسب و یا کتان استفاده می شد. ولی امروزه از نخ بخیه یا لوله تخلیه برای از بین بردن عفونت و باز ماندن مجرای فیستول استفاده می شود. این نخ باید برای حداقل 6 الی 12 هفته در مجرای بماند و سپس پزشک انجام جراحی را تجویز می کند. این روش برای افراد در معرض خطر آسیب به عضله اسفنکتر و بی اختیاری مقعد کاربرد دارد.

تکنیک فلپ آدوانسمنت

تکنیک فلپ آدوانسمنت در مورد فیستول های پیچیده تر و افراد در معرض خطر بی اختیاری استفاده می شود. در طی این روش با استفاده از بافت روده و یا پوست اطراف مقعد اقدام به ترمیم فیستول می نمایند. میزان تاثیر این روش درمانی 50% گزارش شده است. ابتلا به بیماری های زمینه ای برای فیستول مثل کرون و کولیت ریسک عود مجدد بیماری را افزایش می دهد.

پلاگین بیولوژیکی

این روش جراحی شامل ساخت پلاگین بیولوژیکی از مخاط روده بیمار و سپس بخیه زدن آن به مجرای فیستول است. بعد از انجام این جراحی بافت جدید در اطراف این پلاگین شروع به رشد می کند و به این ترتیب بیماری از بین می رود.

میزان موفقیت بعد از این عمل 80% گزارش شده است. برای انجام این جراحی بیمار باید به مدت 24 ساعت در بیمارستان بستری شود. درد، آبسه و جابجایی پلاگین از عوارض احتمالی این روش جراحی فیستول مقعدی هستند.

عوارض جراحی فیستول مقعدی

انجام جراحی فیستول مقعدی بی شک بدون عوارض نخواهد بود. این عوارض غالباً کوتاه مدت بوده و پس از مدتی رفع می شوند. عوارض جراحی فیستول مقعدی عبارتند از :

• درد
• خونریزی
• بی اختیاری در دفع گاز و مدفوع به سبب آسیب به عضلات مقعد در اثر جراحی
• مشکل دفع ادرار
• عفونت در صورت ترمیم نشدن کامل مجرای مقعد
• تورم و ترشح
• تب
• تهوع
• یبوست

از آنجایی که تمامی روشهای جراحی فیستول همراه با عوارض متعددی است و مشکلات مختلفی را به همراه دارد، امروزه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. درمان فیستول با لیزر بهترین جایگزین برای جراحی بوده زیرا با استفاده از اشعه مادون قرمز اقدام به از بین بردن مجرای ایجاد شده می نماید و هیچ یک از مشکلات و عوارض روشهای جراحی مانند درد، خونریزی، عفونت، بستری شدن بیمارستان، بی اختیاری و .. را ندارد.

مراقبت های بعد از جراحی فیستول

انجام مراقبت هایی خاص به نتیجه گیری از درمان و جلوگیری از عوارض احتمالی کمک می کند. برخی از این مراقبت ها عبارتند از :

• مصرف مسکن ها به جهت کاهش درد
• مصرف آنتی بیوتیک به منظور جلوگیری از عفونت
• تعویض مرتب پانسمان، به منظور جلوگیری از عفونت
• جلوگیری از یبوست، برای این منظور لازم مصرف فیبر، آب کافی و در صورت لزوم ملین را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
• حمام سیتز، قرار دادن ناحیه کفل و لگن در آب به تسریع روند درمان و جلوگیری از عفونت زخم کمک می کند.
• اجتناب از وارد آوردن فشار بر زخم فیستول، بهترین راهکار این است که برای نشستن از یک بالش دوناتی شکل کمک بگیرید.

از داروهای رایج برای درمان که معمولاً توسط خود فرد و بدون مراجعه به پزشک مصرف می شود، می توانیم به پماد و شیاف آنتی هموروئید اشاره کنیم. این دارو معمولاً در درمان هموروئید یا بواسیر نقش دارد اما در مواردی دیگر نیز کاربرد خواهد داشت. هموروئید به اتساع یا همان گشاد شدن عروق در ناحیه مقعد اطلاق می شود، که علائمی مانند درد، سوزش، خارش و خونریزی را به همراه دارد. مصرف این چنین پماد ها معمولاً در مراحل ابتدایی و برای رفع علائم این بیماری به کار می رود.

موارد مصرف شیاف آنتی هموروئید

مهمترین مورد استفاده از این پماد درمان هموروئید یا بواسیر است، اما با توجه به عملکرد این دارو، برای رفع علائم سایر اختلالات مقعدی نیز از آن استفاده می شود.

تاثیر شیاف آنتی هموروئید بر درمان بواسیر

شیاف آنتی هموروئید حاوی ماده ای به نام فنیل افرین است و می تواند عروق اتساع یافته را بهبود بخشد. از همین روی قادر است علائم این عارضه شامل درد، سوزش، خارش و خونریزی را رفع نماید. همچنین در صورتی که بیماری هموروئید در مراحل ابتدایی خود باشد، می تواند به طور کامل این عارضه را رفع نماید.

تاثیر شیاف آنتی هموروئید بر درمان شقاق

شقاق بیماری مزمن مقعدی است که همانند هموروئید در اثر اعمال فشار به این ناحیه ایجاد می شود. این عارضه سبب ایجاد زخمی عمیق در مقعد شده که درد بسیاری را به همراه داشته و گاهاً عمق زخم به عضله مقعد نیز می رسد. این شیاف دارای موادی از جمله لیدوکائین است از همین روی قادر است، نشانه های آزار دهنده ی شقاق مانند سوزش، درد و خارش را از بین ببرد، از طرفی  شیاف آنتی هموروئید با دارا بودن خواص ضد التهابی از عفونت و نیز التهاب مقعد جلوگیری می کند.

تاثیر شیاف آنتی هموروئید بر درمان فیستول

فیستول مقعدی را می توان ایجاد مجرایی غیر طبیعی میان روده و پوست اطراف مقعد تعریف نمود. فیستول سبب بروز عفونت شدیدی می شود زیرا که آلودگی های روده را به سطح پوست منتقل خواهد نمود. اما مصرف شیاف آنتی هموروئید می تواند به رفع التهاب و عفونت کمک ویژه ای نماید و به برطرف نمودن علائم این بیماری مانند درد و سوزش کمک نماید.

نحوه مصرف شیاف آنتی هموروئید

میزان مصرف این دارو باید مطابق نظر پزشک باشد اما در حالت کلی میزان مصرف آن دوبار در روز، یکبار صبح و یک بار شب تعیین شده و بهترین زمان مصرف آن بعد از اجابت مزاج است. از مصرف طولانی مدت این دارو، بیش از 7 روز خودداری نمایید زیرا ممکن است عوارض این دارو شامل خارش، قرمزی، راش پوستی، سوزش و درد نمایان شود.

موارد منع مصرف شیاف آنتی هموروئید

مصرف این دارو برای افراد مبتلا به دیابت، پرکاری تیروئید، فشار خون بالا، مشکلات قلبی باید زیر نظر پزشک انجام شود همچنین مصرف آن برای افرادی با شرایط زیر ممنوع است :

• حساسیت نسبت به آن
• مبتلایان به عفونت های ثانویه
• ضایعات قارچی و ویروسی
•  ضایعات سلی مقعد

مصرف این شیاف نمی تواند تاثیر چندانی بر رفع علت اصلی داشته باشد و تنها در رفع علائم این عارضه به صورت موقت تاثیرگذار است پس درمان قطعی این بیماری نخواهد بود. لازم است جهت رفع دائمی بیماری با پزشک مشورت نمایید تا در صورت لزوم از روش های تهاجمی و قطعی مانند جراحی و لیزر مادون قرمز استفاده نمایید. بهترین روش درمان این عارضه استفاده از لیزر است، زیرا بدون درد و خونریزی و در کمترین زمان ممکن عارضه را برای همیشه درمان خواهد نمود.